Nguyên tắc khi thiết kế ánh sáng trong nhà cơ bản nhất

Thiết kế ánh sáng trong nhà không đơn thuần là việc lắp đặt các bóng đèn để thắp sáng không gian. Nó còn ảnh hưởng trực tiếp đến thị giác và tâm trạng của các thành viên trong gia đình. Do đó, chúng ta cần một sơ đồ chiếu sáng thông minh để giúp tối ưu hóa công năng sử dụng cho từng khu vực cũng như làm nổi bật nội thất, kiến trúc, đảm bảo đáp ứng tốt nhu cầu sử dụng của mỗi thành viên. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nắm được các nguyên tắc cơ bản đến những xu hướng ứng dụng thực tế nhất hiện nay.

Ánh sáng trong thiết kế nội thất là gì?

Thiết kế ánh sáng trong nhà là sự kết hợp của quy trình khoa học và nghệ thuật. Bao gồm việc nghiên cứu, lập kế hoạch và lắp đặt hệ thống chiếu sáng để đáp ứng ba mục tiêu chính là chức năng, tính thẩm mỹ và thỏa mãn nhu cầu. Đây không chỉ là việc chọn một chiếc đèn đẹp mà là sự kết hợp hài hòa giữa ánh sáng tự nhiên và nhân tạo, giữa các lớp ánh sáng để tạo ra một môi trường sống tối ưu nhất.

Nói cách khác, ánh sáng trong thiết kế nội thất chính là lớp sơn hoàn thiện, có khả năng làm nổi bật hoặc che đi các chi tiết. Đồng thời chúng cũng có thể thay đổi nhận thức về không gian và định hình trải nghiệm sống của con người trong chính ngôi nhà của bạn.

Tại sao phải chú ý đến thiết kế ánh sáng trong nhà?

Trong rất nhiều trường hợp, việc chọn đèn thường là bước cuối của quá trình hoàn thiện nhà. Tuy nhiên, để có một ngôi nhà hoàn hảo, bạn nên thiết kế ánh sáng trong nhà ngay từ giai đoạn lên bản vẽ kiến trúc. Dưới đây là những lý do giải thích vì sao bạn cần chú ý khi thiết kế ánh sáng cho ngôi nhà của mình. 

• Đảm bảo chức năng sử dụng: Mỗi khu vực như phòng bếp, phòng ngủ, phòng làm việc đều cần mật độ ánh sáng riêng để hỗ trợ sinh hoạt cũng như bảo vệ thị lực. 
• Tạo cảm giác rộng rãi: Việc bố trí ánh sáng hợp lý giúp xóa nhòa ranh giới các bức tường, tạo hiệu ứng thị giác khiến không gian thoáng đãng hơn. 
• Tăng tính thẩm mỹ: Ánh sáng làm nổi bật màu sắc, kết cấu vật liệu và tôn vinh các điểm nhấn nghệ thuật trong kiến trúc. 
• Tiết kiệm năng lượng: Tận dụng ánh sáng tự nhiên, sử dụng đèn LED cảm biến giúp giảm tối đa chi phí điện năng và góp phần bảo vệ môi trường. 
• An toàn: Chiếu sáng cầu thang, hành lang giúp giảm thiểu rủi ro té ngã, nhất là khi trong gia đình có người già, trẻ nhỏ. 
• Cải thiện tâm trạng, sức khỏe: Ánh sáng được khoa học chứng minh có khả năng điều tiết nhịp sinh học. Trong đó, ánh sáng vàng ấm giúp cơ thể thư giãn, ngủ ngon và tránh cảm giác mệt mỏi. 

Phân loại ánh sáng trong nhà khi thiết kế nội thất

Trước khi bắt tay vào xây dựng ý tưởng, thi công hay thiết kế, bạn cần hiểu rõ hai nguồn sáng cơ bản sau:

Ánh sáng tự nhiên

Đây là nguồn sáng từ mặt trời, chiếu qua cửa sổ, cửa kính lớn, giếng trời. Ánh sáng tự nhiên giúp tiết kiệm điện, kết nối con người với bên ngoài và rất có lợi cho sức khỏe, nhất là ánh nắng vào buổi sáng. Thiết kế nhà tận dụng tối đa nguồn sáng này bằng cách bố trí cửa hợp lý hoặc sử dụng rèm mỏng nhẹ để điều tiết. 

Ánh sáng nhân tạo

Ánh sáng nhân tạo được tạo ra từ hệ thống điện, chia thành 3 lớp ánh sáng cơ bản để tạo chiều sâu và tính linh hoạt. Cụ thể như sau:

• Ánh sáng tổng thể: Giúp cung cấp ánh sáng cơ bản, đồng đều cho cả phòng. Ví dụ như đèn âm trần, đèn tuýp, đèn chùm,…
• Ánh sáng công năng: Tập trung cho một hoạt động cụ thể như đèn bàn học, đèn làm việc, đèn tủ bếp, đèn soi gương,…
• Ánh sáng trang trí/nhấn: Được sử dụng để làm nổi bật một đối tượng hoặc tạo hiệu ứng thẩm mỹ. Ví dụ như đèn hắt khe tường, đèn rọi tranh, đèn bàn độc lập, đèn LED dây trang trí,…

Các nguyên tắc quan trọng khi thiết kế ánh sáng trong nhà

Thiết kế ánh sáng trong nhà không thể thực hiện theo cảm tính hay đơn thuần là lắp bóng đèn vào những chỗ tối. Để tạo không gian sống thuận tiện, đẳng cấp, bạn cần tuân thủ những nguyên tắc sau đây:

Phân lớp ánh sáng

Nguyên tắc cơ bản nhất khi thiết kế ánh sáng trong nhà là phân lớp ánh sáng. Thay vì dùng một nguồn sáng duy nhất từ trên cao, bạn nên phối hợp hài hòa 3 lớp ánh sáng tổng thể, công năng và trang trí với nhau. 

Ví dụ, ở phòng khách, bạn có thể phối đèn âm trần (tổng thể) với đèn đọc sách cạnh ghế sofa (công năng) và đèn rọi lên bức tranh, đèn LED dây sau kệ TV (trang trí – nhấn). 

Lựa chọn nhiệt độ màu phù hợp

Nhiệt độ màu ảnh hưởng rất lớn tới tâm lý và nhịp sinh hoạt của người sử dụng. Đơn vị đo nhiệt độ màu là Kelvin (K), trong đó:

• Ánh sáng vàng từ 2700K – 3000K: Mang đến cảm giác thư giãn, gần gũi, ấm áp nên thích hợp dùng cho phòng ngủ, bàn ăn. 
• Ánh sáng trung bình từ 4000K – 4500K: Có chức năng mô phỏng ánh sáng tự nhiên vào ban ngày, cho màu sắc trung thực và rõ ràng. Vì thế chúng được xem là lựa chọn tốt cho phòng khách, phòng tắm và khu vực trang điểm.
• Ánh sáng trắng từ 5000K – 6500K: Giúp kích thích sự tỉnh táo, tập trung cao độ nên được ứng dụng để ở bàn làm việc, nhà kho hoặc gara. 

Chú trọng chỉ số hoàn màu

Để đồ nội thất đẹp như trong showroom thì bạn không nên bỏ qua chỉ số này. Chỉ số hoàn màu hay còn gọi là CRI sẽ thể hiện khả năng phản ánh màu sắc trung thực của vật thể dưới ánh sáng. 

Trong nhà ở, các bạn nên chọn bóng đèn có CRI >80. Với những khu vực cần chính xác tuyệt đối về màu sắc như khu vực trang điểm, bếp, phòng tranh, hãy ưu tiên sử dụng CRI >90 . Điều này sẽ giúp việc trang điểm không bị sai lệch tông màu khi ra ngoài trời cũng như giúp món ăn trông hấp dẫn hơn. 

Kiểm soát độ chói, hướng chiếu

Tối kỵ nhất trong thiết kế ánh sáng là ánh sáng chiếu thẳng vào mắt người hoặc phản xạ gây lóa trên các bề mặt bóng như gương, TV hay mặt đá. Để tránh điều này xảy ra, mọi người nên sử dụng các loại đèn có chóa sâu, mắt ếch hoặc đèn có kính tán xạ để làm dịu luồng sáng. 

Thay vì chiếu thẳng từ trên xuống dưới, các kiến trúc sư thường dùng góc chiếu lệch hoặc chiếu hắt tường để ánh sáng lan tỏa gián tiếp, tạo ra cảm giác dễ chịu và sang trọng hơn. 

Tương quan giữa ánh sáng và bề mặt vật liệu

Thiết kế ánh sáng trong nhà không tồn tại độc lập mà nó có sự liên kết với đồ nội thất. Các vật liệu bóng như kính, gương, đá lót sàn sẽ phản xạ ánh sáng mạnh nên nếu không tính toán sẽ dễ gây chói lóa. Vật liệu nhám, tối màu như gỗ trầm, vải thô, tường sơn sẫm sẽ hấp thụ ánh sáng. Với những không gian như thế này, mọi người nên tăng mật độ đèn hoặc công suất lớn hơn để đảm bảo độ rọi tiêu chuẩn. 

Tiết kiệm và điều khiển thông minh

Hiện nay, việc áp dụng công nghệ LED giúp tiết kiệm đến 80% năng lượng so với đèn sợi đốt truyền thống. Hơn nữa, khi tích hợp bộ điều chỉnh độ sáng hoặc cảm biến chuyển động sẽ nâng cao trải nghiệm người dùng cũng như kéo dài tuổi thọ cho hệ thống điện trong nhà. 

Đọc thêm: Bí quyết thiết kế ánh sáng mặt tiền ấn tượng, thu hút mọi ánh nhìn

Top mẫu thiết kế ánh sáng trong nhà đẹp, dễ áp dụng

Dưới đây là những gợi ý thực tế về thiết kế ánh sáng trong nhà để bạn có thể ứng dụng trong không gian sống của mình:

Mẫu thiết kế ánh sáng phòng khách hiện đại

Bạn có thể sử dụng hệ đèn âm trần làm ánh sáng nền, kết hợp một chiếc đèn chùm lớn ở trung tâm để tạo sự sang trọng. Bên cạnh đó, bạn đừng quên thêm dải đèn LED hắt khe trần để tạo cảm giác trần nhà cao hơn. Kết hợp cùng với đèn soi tranh để làm nổi bật các tác phẩm nghệ thuật trên tường.

Mẫu thiết kế ánh sáng phòng bếp và phòng ăn

Tại khu vực bếp nấu nướng, bạn hãy lắp đèn LED dây dưới tủ bếp để chiếu sáng rõ mặt bàn đá khi chế biến thực phẩm. Với bàn ăn, có thể thiết kế bộ đèn thả thấp với ánh sáng vàng ấm, ánh sáng trắng nhẹ sẽ giúp món ăn trông ngon miệng hơn và tăng không khí thân mật cho gia đình.

Mẫu thiết kế ánh sáng phòng ngủ

Ở phòng ngủ mọi người nên ưu tiên các giải pháp chiếu sáng gián tiếp. Theo đó, hãy đặt đèn ngủ ở hai bên đầu giường hoặc đèn tường có khả năng điều chỉnh độ sáng. Mặt khác cần tránh đặt đèn âm trần trực tiếp phía trên gối nằm , vì dễ gây chói mắt khi nghỉ ngơi.

Mẫu thiết kế ánh sáng phòng tắm, nhà vệ sinh

Khi thiết kế ánh sáng trong nhà cho phòng tắm, nhà vệ sinh, ngoài đèn ốp trần chống ẩm, bạn cần có một chiếc gương. Để loại bỏ bóng đổ trên khuôn mặt khi trang điểm, cạo râu hoặc skincare, ánh sáng trắng trung tính sẽ là lựa chọn phù hợp nhất. 

Mẫu thiết kế ánh sáng hành lang, cầu thang

Với mẫu thiết kế này, hãy ưu tiên sử dụng đèn LED âm bậc cầu thang hoặc đèn cảm ứng gắn tường dọc theo hành lang. Việc này vừa giúp việc di chuyển an toàn vào ban đêm, vừa tạo ra hiệu ứng dẫn dắt thị giác bắt mắt hơn. 

Mẫu thiết kế ánh sáng nhà phố

Đặc điểm của nhà phố thường hẹ và dài nên hãy tập trung vào khu vực giếng trời. Lúc này, bạn dùng đèn rọi ray để chiếu sáng từ trên cao dọc theo khoảng thông tầng sẽ giúp kết nối không gian các tầng cũng như tạo cảm giác nhà thông thoáng hơn. 

Kinh nghiệm lựa chọn giải pháp thiết kế ánh sáng phù hợp

Để lựa chọn giải pháp thiết kế ánh sáng phù hợp với chi phí tối ưu, các bạn cần:

• Lập kế hoạch sớm: Xác định vị trí các đồ nội thất chính như bàn ghế – sofa, giường, bàn làm việc, tivi,… trước khi bố trí điểm điện. 
• Đầu tư vào chất lượng bóng đèn: Hãy đầu tư vào những loại đèn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cũng như tính an toàn như đèn bàn làm việc, đèn tủ bếp, đèn soi gương phòng tắm. Đồng thời nên chọn những sản phẩm có thông số kỹ thuật rõ ràng như CRI hay nhiệt độ màu phù hợp. 
• Thử nghiệm trước khi cố định: Nếu có thể hãy dùng đèn cầm tay hoặc đèn thử nghiệm để chiếu sáng thử ở các vị trí khác nhau vào ban đêm. Lúc này bạn có thể xem hiệu ứng thực tế trước khi khoan tường, đục trần. 
• Tạo kịch bản ánh sáng: Với hệ thống thông minh, công tắc đa năng thì bạn có thể cài đặt sẵn các kịch bản ánh sáng khác nhau để tiện lợi cho việc sử dụng theo nhu cầu của bản thân. 
• Chế độ bảo trì: Lựa chọn đèn dễ thay thế, vệ sinh và thiết kế vị trí đèn sao cho dễ tiếp cận mỗi khi cần bảo dưỡng định kỳ. 

Nghệ thuật thiết kế ánh sáng trong nhà thực sự là một hành trình giao thoa của sự tinh tế và khoa học. Nó không ngừng ở việc có đèn để sáng mà là kiến tạo nên những không gian sống động, linh hoạt cũng như nuôi dưỡng cảm xúc. Một ngôi nhà được chiếu sáng đúng cách sẽ trở thành nơi đáng tận hưởng cho mọi khoảnh khắc. 

Lumora – Mang đến không gian hiện đại, sáng tạo, đáp ứng mọi giác quan của gia chủ.

• Website: https://lumora.com.vn/
• Hotline: 0823351068
• Fanpage: https://www.facebook.com/thietkenoithatlumora
• Email: thietkenoithatlumora@gmail.com
• Địa chỉ: Phú Mỹ, Mỹ Đình 2, Nam Từ Liêm, Hà Nội